BBC İzleme Servisi, Libya’daki iç savaş ve sonrasındaki geçiş sürecinde en kıymetli aktörlerden biri olan Türkiye’nin, 24 Aralık’ta yapılması planlanan seçimlere yaklaşımını kıymetlendiren bir makale yayımladı.
Ülkenin doğusundaki üssünden Rusya, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Fransa’nın da dayanağını alarak Trablus’taki hükümete karşı savaş başlatan General Halife Hafter’in ilerleyişi, Türkiye’nin Trablus hükümetine yardıma başlamasıyla durmuş; ateşkes mutabakatı Ekim ayında ülkenin geçiş sürecine girmesinin önünü açmıştı.
Bu süreçte süreksiz bir Ulusal Birlik Hükümeti ve Başkanlık Kurulu oluşturuldu. Lakin ülkenin doğusundaki Tobruk’ta yer alan Temsilciler Meclisi ile Trablus hükümeti ortasında ikilik devam ediyor.
BBC İzleme Servisi’nin haberine nazaran Türkiye, bu basamakta askeri tartısını ve aktifliği siyasi alanda kullanmak için çalıştı.
Bugün Libya’da, Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğünde imzalanan ateşkes muahedesine ters biçimde çok sayıda yabancı asker ve milis gücü bulunuyor. Türk askeri de Libya’daki yabancı güçlerden biri.
Türkiye’nin ülkede yalnızca askeri değil; geniş kapsamlı ekonomik çıkarları ve planları da var.
Rusya’nın paralı askerleriyle birlikte BAE ve Mısır’ın takviyesiyle Afrika’dan gelen milis güçlerin de hâlâ silahlı güç olarak bulunduğu ülkede, belirlenen seçim tarihine iki hafta kala karmaşa devam ediyor.
Seçimlerin ertelenmesi daveti
Trablus’ta bir basın toplantısı düzenleyen Konsey’in ikinci lider yardımcısı Omar Bushah, seçimlerde liste sistemine gidilmesini; Lider, iki yardımcısı ve başbakanın listede yer almasını; bu değişikliğin yapılabilmesi için de seçimin şubat ayına ertelenmesini talep ettiklerini duyurdu:
“Şu anki haliyle seçimler, seçim kurulunun karşılaştığı sıkıntılar ve tartışmalı isimlerin lider aday olması sebebiyle zati ertelenmeye yanlışsız gidiyor olabilir.”
Seçimlerde Libya’nın devrik başkanı Muammer Kaddafi’nin oğlu Seyfülislam Kaddafi ve Halife Hafter de başkanlığa aday.
Bu açıklamadan bir gün evvel de Tobruk’taki parlamento, seçim sürecinde karşılaşılan mahzurlar ve zorlukları çalışmak üzere bir kurul kurduğunu açıklamıştı. Tobruk meclisindeki vekillerin seçim sürecindeki rüşvet, insan kayırma, baskı ve zorbalıklarla ilgili raporları olduğu biliniyor.
Son devirde başkanlık seçimlerine adaylık kriterleri ve seçim tarihiyle ilgili tartışmalar ağırlaştı.
Libya’da Muammer Kaddafi’nin oğlu Seyfülislam Kaddafi, cumhurbaşkanlığına aday oldu
Libya’da General Halife Hafter, seçimlere girebilmek için askeri misyonlarını bıraktı
Halife Hafter, 16 Kasım’da adaylığını açıkladı
Türkiye’nin Libya’daki seçimlere yaklaşımı
Kasım 2019’da BM’nin legal kabul ettiği Trablus hükümetiyle bir askeri ve güvenlik işbirliği muahedesi imzalayan Ankara, askeri dayanağına mutabakatın çabucak akabinde , Ocak 2020’de başlamıştı. Bu dayanak, Haziran 2020’de Hafter’in Trablus kuşatmasını sonlandırıp geri çekilmesiyle sonuçlandı.
Ankara ile Trablus ortasında Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarını belirleyen bir mutabakat da imzalandı. Bu muahede, bölgedeki öteki ülkelerin işbirliğine karşı iki ülkenin yakın işbirliği içinde olduğunun da en büyük göstergesi.
Bu mutabakatlarla Türkiye, halihazırda problemli münasebetlere sahip olduğu Mısır ve BAE ile bir de Libya’daki iç savaşta karşı karşıya gelmiş oldu.
Eğitim ve danışmanlık olarak açıklanan faaliyetler için hâlâ Libya’da bulunan Türk askerlerinin ana karargâhı da Misrata’daki donanma üssü ve Vatiyye Hava Üssü oldu. O denli ki Misrata ile İzmir ortasında 25 yıl sonra gemi seferleri de bu ay yapılmaya başladı.
BM’nin ülkedeki yabancı güçlerin çekilmesi davetlerine ise Ankara, Rusya ve BAE takviyeli güçler çekilmediği sürece çekilmeyeceği formunda karşılık veriyor. Ankara, başkalarından farklı olarak Türk askerinin Trablus hükümetiyle imzalanan legal bir mutabakat çerçevesinde ülkede olduğunun da altını çiziyor.
Libya hükümeti ise geçiş sürecinde tüm yabancı askerlerin ülkeden çekilmesi için attığı adımları hızlandırmış görünüyor. Ateşkese de birinci kademede karar veren, iç savaştaki tarafların silahlı güçlerinden beşer komutanın bulunduğu Ortak Askeri Komite, 2 Aralık’ta Türkiye’ye; oradan da Rusya’ya giderek yabancı güçlerin ülkeden çekilmesi konusunu görüştü.
Lakin bir çıkmaza girmiş üzere görünen bu mevzu, Libya’nın geleceği üzerinde bir soru işaret olmaya devam ediyor.
Türkiye seçimde kimi destekleyecek?
Türkiye, diplomatik teamüllere de uygun olarak, seçimde rastgele bir adaydan yana açıkça taraf olmadı.
Lakin iç savaşta karşı tarafta yer alan Halife Hafter’in adaylığına “meşru olmadığı gerekçesiyle” karşı çıktığı biliniyor. Ankara’nın mevcut Trablus hükümeti Başbakanı Abulhamid Dibeybe ile de çok yakın ilgileri var. Misrata’dan gelen iş insanı Dibeybe de başkanlığa aday.
BBC İzleme Servisi’nin haberine nazaran Libya’da hükümete muhalif yayın organları, Dibeybe’nin kardeşi Ali Dibeybe’nin de Türkiye’den yayın yapan bir Libya televizyon kanalının sahibi olduğunu yazdı. Dibeybe’nin Ankara’ya yaptığı çok sayıdaki ziyaretten birinde, kardeşi Ali Dibeybe de yanındaydı.
Türkiye’nin hem deniz yetki alanları hem de askeri işbirliği mutabakatları imzaladığı Trablus’taki eski hükümetin İçişleri Bakanı olan Fethi Başağa da, Ankara’ya çok yakın Libyalı siyasetçilerden biri. O da başkanlık seçiminde aday. Misratalı Başağa da Bakan sıfatıyla Ankara’yı tekraren ziyaret etmişti.
Türkiye ile BAE ortasında 9 alanda direkt yatırımları içeren muahedeler imzalandı
Türkiye ve BAE yeni bir sayfa mı açıyor?
BAE ile yakınlaşma Libya’daki konumu tesirler mi?
Makalede, Türkiye’den Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu başta olmak üzere üst seviye yetkililerin BAE’nin Libya’daki durumunu sert biçimde eleştiren ve “kaosa neden olduğu” istikametinde açıklamaları olduğu hatırlatılıyor.
Lakin BAE’nin idarede kelam sahibi en güçlü isimlerinden Abu Dabi Veliaht Prensi Muhammed bin Zayed’in 24 Kasım’da Ankara’ya yaptığı ziyaret sonrası iki ülke ortasındaki tansiyon yerini ekonomik ve ticari işbirliği adımlarına bıraktı.
Türkiye’den artık Mısır ve Suudi Arabistan’la da bağlantıları tazeleyebileceği istikametinde açıklamalar geliyor. Bu ülkelerin tümü, Libya’da Türkiye’nin çıkarlarına rakip çıkarlara sahip ülkeler.
Makalede, bu yakınlaşmalara karşın Libya’daki yeni bir krizin ya da tansiyonun bu ülkelerle Türkiye ortasındaki kırılgan yakınlaşmayı da olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor:
“Libya’daki kırılgan seçim sürecinin hem ülkenin vatandaşlarına hem de daha geniş kapsamlı bölgesel siyasi istikrarlara tesiri büyük olacak.”
Libya’dan Türkiye’ye yabancı güçler ve paralı askerlerin çekilmesi için işbirliği daveti
Türkiye Libya’daki son gelişmeleri nasıl yorumluyor, Batı’yla görüş ayrılığı niye arttı?
BBC, Wagner Kümesi’nin Libya’da işlenen savaş hatalarıyla ve Rusya ordusuyla temasını ortaya çıkardı
Libya’da taraflar yeni seçim tarihinde uzlaştı: 24 Aralık 2021
Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias Cumartesi günü, Delphi Ekonomik Forumu'nda EastMed boru çizgisinin öldüğü fikrini reddetti ve ABD Dışişleri Bakanı Victoria Nuland'ın bu hafta başlarında Atina ziyareti sırasında bu tarafta yaptığı açıklamaya karşılık verdi. Dendias, "EastMed yaşıyor" dedi ve ABD'nin bu eforla ilgili temel kaygılarının finansal uygulanabili...
Ukrayna Başbakan Yardımcısı İrina Vereşçuk, Rus ordusu tarafından 529 yolcusuyla alıkonulan tahliye otobüslerinin hür bırakıldığını duyurdu. Vereşçuk, Telegram hesabından yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın Melitopol kentinde işgalci Rus g�...
Ukrayna Devlet Lideri Volodimir Zelenski, Ukrayna'nın bekleyecek vaktinin kalmadığını belirterek, Batı'dan Rusya'nın petrol ihracatına ambargo koymasını istedi. Zelenski, Ukrayna-Rusya savaşının 45. gününde ulusa sesleniş konuşmasında, Rusya'nın ...
Birleşmiş Milletler, Ukrayna’daki bir tren istasyonunda tahliye edilmeyi bekleyen sivilleri gaye alan saldırıyı şiddetle kınadığını açıkladı. BM Sözcüsü Stephane Dujarric, Genel Sekreter Antonio Guterres’in, Ukrayna'nın doğusundaki tren istas...
Reklam ve İletişim:Whatsapp:262 606 0 726Skype:live:2dedd6a4f1da91be
Yasal Uyarı: Blog Sitemiz; 5651 Sayılı Kanun kapsamında BTK tarafından onaylı Yer Sağlayıcı'dır. Sitemiz ve içerisinde bulunan tüm içerikler taslak halindedir, kesinliği kanıtlanmış bilgiler değildir. Sitemiz kar amacı gütmez, ücretsiz bilgi paylaşımı yapan bir websitesi olarak yayın hayatına başlayacaktır.
Hukuka ve mevzuata aykırı olduğunu düşündüğünüz içeriği [email protected] adresi ile iletişime geçerek bildirebilirsiniz. Yasal süre içerisinde ilgili içerikler sitemizden kaldırılacaktır.